Edica: poprawa przepływu dzięki TOC

CS

Zautomatyzowana linia produkcyjna w drukarni Edica podczas wdrożenia TOC

Spis treści

TOC w drukarni Edica · Case study

Wdrożenie TOC w drukarni Edica zmieniło sposób zarządzania zleceniami, zdolnością produkcyjną i decyzjami między działami. Zamiast poprawiać każdy obszar osobno, organizacja skoncentrowała się na przepływie całego systemu, ochronie terminów oraz przerobie generowanym przez godzinę pracy.

+37%przerobu na godzinę pracy w ostatnim okresie objętym analizą
+34%przychodu na godzinę pracy względem punktu odniesienia
≈ 5 latobserwacji wyników po zmianie sposobu zarządzania przepływem
Dane zanonimizowane. Wyniki przedstawiamy jako zmianę procentową oraz indeks. Nie publikujemy wartości bazowych, kwot, marż ani szczegółów operacyjnych mogących ujawnić poufne informacje firmy.

Wdrożenie TOC w drukarni Edica: punkt wyjścia

Drukarnia działa w środowisku o dużej zmienności. Sezonowość, różne nakłady, szeroki miks produktów i częste zmiany kolejności zleceń sprawiają, że obciążenie procesu nie rozkłada się równomiernie. Ograniczenie może przemieszczać się pomiędzy operacjami, a lokalnie dobrze wykorzystana maszyna nie musi poprawiać wyniku całego systemu.

W punkcie wyjścia część zamówień była zagrożona przez zbyt długi akceptowalny termin realizacji. Jednocześnie poszczególne funkcje posługiwały się własnymi miarami: sprzedaż patrzyła na wartość zamówienia, planowanie na obciążenie, produkcja na wykorzystanie zasobów, a finanse na koszty. Brakowało jednego kryterium pozwalającego szybko ocenić, które zlecenie najlepiej wspiera wynik firmy.

Pozorny wybór

Albo obniżać koszt pracy i pilnować lokalnej efektywności, albo utrzymywać sprzedaż, elastyczność oraz terminowość przy dostępnych zasobach.

Pytanie TOC

Jak podporządkować decyzje jednemu celowi systemu, wykorzystać istniejącą zdolność produkcyjną i zwiększać przerób bez przenoszenia problemu do kolejnego działu?

Od lokalnych problemów do obrazu całego systemu

Zmiana rozpoczęła się od diagnozy przyczynowo-skutkowej. Drzewo Stanu Obecnego pomogło połączyć pozornie oddzielne objawy: utracone zamówienia, trudności z obietnicą terminu, opóźnione decyzje, „wędrujące” ograniczenia i spory o opłacalność zleceń. Chmura Konfliktu pozwoliła natomiast nazwać założenia stojące za presją kosztową oraz potrzebą ochrony sprzedaży i przepływu.

Najważniejszy wniosek był prosty: firma nie potrzebowała maksymalnego wykorzystania każdego zasobu. Potrzebowała systemu, który zwiększa prawdopodobieństwo realizacji celu całej organizacji. Więcej o tej logice przeczytasz w materiale czym jest TOC – Teoria Ograniczeń oraz na stronie Goldratt Consulting.

Cztery elementy wdrożenia

1Diagnoza systemowaPołączono problemy w jeden obraz przyczynowo-skutkowy i oddzielono symptomy od ograniczeń wpływających na wynik całej firmy.
2S-DBR i bufor czasuZlecenia zaczęto uwalniać oraz monitorować według uproszczonej logiki Werbel–Bufor–Lina, wykorzystując zużycie bufora jako sygnał do działania.
3Rachunkowość przerobuOddzielono koszty całkowicie zmienne od przerobu i oceniano zlecenia przez ich wpływ na wynik, między innymi w przeliczeniu na godzinę pracy.
4Wspólne reguły decyzjiSprzedaż, planowanie, produkcja i finanse otrzymały powiązane kryteria. Dyskusja przesunęła się z „kto ma rację?” na „co poprawi wynik systemu?”.

S-DBR: prostsze sterowanie przepływem

Uproszczony Drum–Buffer–Rope nie wymaga maksymalnego obciążania każdej operacji. Chroni termin realizacji za pomocą bufora czasu i kieruje uwagę tam, gdzie rośnie ryzyko dla całego zlecenia.

Uwalniaj świadomieNie wpuszczaj do systemu więcej pracy, niż przepływ jest w stanie bezpiecznie obsłużyć.
Chroń terminBufor czasu pokazuje, ile ochrony zostało i które zlecenie wymaga uwagi.
Reaguj na sygnałPriorytet wynika z ryzyka dla przepływu, a nie z lokalnej kolejki albo głośności zgłoszenia.

Jeden język dla sprzedaży, planowania, produkcji i finansów

Dużą częścią zmiany nie było samo narzędzie planistyczne, lecz uzgodnienie sposobu podejmowania decyzji. Każda funkcja zachowała swoją odpowiedzialność, ale zaczęła korzystać z miar, które prowadzą do wspólnego celu.

SprzedażOcena, ile przerobu pozostaje po odjęciu kosztów całkowicie zmiennych i czy termin jest realny.
PlanowaniePorównywanie przerobu na jednostkę oraz przerobu na godzinę potrzebnej zdolności produkcyjnej.
OperacjeOchrona przepływu i decyzje poprawiające wynik teraz, bez osłabiania zdolności systemu w przyszłości.
FinanseWspólny mianownik dla oceny wariantów zamiast sporu o różne definicje lokalnej rentowności.

Efekty TOC w Edica — wyniki bez ujawniania danych firmy

Prezentacja pokazuje wieloletnie, 12-miesięczne wskaźniki kroczące. Aby zachować poufność, punkt odniesienia przyjmujemy jako indeks 100 i pokazujemy wyłącznie względną zmianę do ostatniego okresu objętego analizą.

Wskaźnik Punkt odniesienia Ostatni okres
Przerób na godzinę pracy 100 137
Przychód na godzinę pracy 100 134

W trakcie obserwacji oba wskaźniki osiągały również wyższe wartości okresowe. Ważniejsza od pojedynczego maksimum jest jednak trwałość zmiany: po niemal pięciu latach wskaźniki pozostawały wyraźnie powyżej punktu odniesienia.

  • Decyzje o zleceniach zaczęto łączyć z dostępną zdolnością produkcyjną i przerobem.
  • Bufor czasu dał wspólny, operacyjny sygnał ryzyka dla terminów.
  • Sprzedaż, planowanie, produkcja i finanse otrzymały spójne kryteria oceny wariantów.
  • Uwaga menedżerska przesunęła się z lokalnej efektywności na ograniczenie i przepływ całego systemu.
Najważniejsza zmiana nie polegała na znalezieniu jednego, stałego wąskiego gardła. Polegała na zbudowaniu sposobu zarządzania, który pomaga rozpoznawać aktualne ograniczenie, chronić przepływ i kierować uwagę na decyzje ważne dla całego systemu.

Co inne firmy produkcyjne mogą wziąć z tego case study?

  • Zmienność nie jest wyjątkiem. System powinien być zaprojektowany tak, aby ją widzieć i wykorzystywać bufor do ustalania priorytetów.
  • Lokalna efektywność może pogarszać przepływ. Więcej pracy w toku i pełne obciążenie wszystkich zasobów nie oznaczają lepszego wyniku firmy.
  • Miary kształtują zachowania. Gdy każdy dział optymalizuje inny wskaźnik, konflikty są naturalne. Wspólny mianownik skraca dyskusję i przyspiesza decyzje.
  • Ograniczenie może się przemieszczać. Dlatego TOC jest ciągłym procesem zarządzania, a nie jednorazowym ćwiczeniem diagnostycznym.
  • Najrzadszym zasobem bywa uwaga zarządzających. Powinna trafiać do problemu, który naprawdę ogranicza realizację celu.

Najczęstsze pytania

Co TOC zmieniło w drukarni Edica?

TOC połączyło sterowanie przepływem, bufor czasu, rachunkowość przerobu i wspólne reguły podejmowania decyzji. Organizacja przestała traktować wykorzystanie pojedynczych zasobów jako główny cel i zaczęła patrzeć na wynik całego systemu.

Czym jest S-DBR?

S-DBR, czyli Simplified Drum–Buffer–Rope, to uproszczony mechanizm sterowania produkcją. Tempo uwalniania zleceń jest podporządkowane zdolności systemu, a bufor czasu chroni termin realizacji i wskazuje priorytety.

Dlaczego wyniki pokazano jako indeks?

Indeks pozwala pokazać skalę oraz trwałość poprawy bez ujawniania wewnętrznych kwot, poziomów kosztów i innych informacji finansowych firmy. Wartość 100 oznacza przyjęty punkt odniesienia.

Chcesz wykorzystać TOC w swojej organizacji?

Pomagamy zidentyfikować ograniczenie, uporządkować przepływ i połączyć decyzje operacyjne z wynikiem całego systemu. Zobacz, jak pracujemy z Teorią Ograniczeń w produkcji.

Poznaj ofertę TOC LeanTrix →

Jeżeli chcesz pogłębić temat, zobacz także szkolenie TOC dla produkcji oraz podsumowanie wydarzenia Burzymy Silosy: Lean i TOC.

Źródło i zakres publikacji. Artykuł powstał na podstawie case study zaprezentowanego przez Przemysława Gębalę podczas wydarzenia „Burzymy Silosy: Lean i TOC”, zorganizowanego przez LeanBiz 24 września 2026 roku w Wałbrzychu. Dane finansowe i operacyjne przedstawiono w formie zanonimizowanej: zachowano względną skalę zmian, bez ujawniania wartości bazowych ani poufnych szczegółów działalności Edica.
Przemysław Gębala z Edica podczas prelekcji o zarządzaniu prawdopodobieństwem osiągania celu
Prezes zarządu at Edica

Mam 29 lat doświadczenia zawodowego w poligrafii, na rynku wydawniczym i reklamowym.
Pracując w Edice pokonałem drogę od niewykwalifikowanego pracownika, do zarządzającego firmą zatrudniającą kilkuset pracowników.
Doświadczenie zdobywam na gwałtownie zmieniających się rynkach - najpierw w obliczu permanentnego niedoboru produktów i usług, a obecnie w sytuacji nadmiaru potencjału wytwórczego, pracując przy przemysłowym wykonywaniu produktów na indywidualne zamówienia, w coraz krótszych seriach.
W pracy pomagają mi zainteresowania, które staram się wykorzystywać na drodze swojego rozwoju osobistego i zawodowego - od nauk matematyczno-przyrodniczych, ekonomii, historii, medycyny, poprzez ekonomię behawioralną, psychologię, teorię pieniądza, do przejawów złożoności w systemach przemysłowego wytwarzania i w organizacjach społecznych.
W obserwacji i analizie problemów, którymi się interesuję wspieram się dorobkiem Teorii Ograniczeń (Theory of Constraints = TOC).

Wiktor Wołoszczuk
Członek Zarządu at Leantrix | [email protected]

Psycholog, konsultant, trener i mentor kadry kierowniczej z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem menedżerskim. Specjalizuje się między innymi w rozwijaniu kompetencji liderów w obszarze skuteczności osobistej i przywództwa, budowaniu funkcjonalnych zespołów, a także w psychologii relacji, transformacji organizacji i zarządzaniu efektywnością.

Asesor AC i DC oraz wykładowca w Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu. Jest autorem i współautorem licznych artykułów z obszarów, w których się specjalizuje.

Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci wybrać odpowiednie szkolenie, kurs albo warsztat. Przygotujemy je na miarę Twoich potrzeb.

Na Twoje pytania czeka:

Bezpłatna konsultacja

Umów się z nami na bezpłatną konsultację. Zadaj nam dowolne pytanie związane z Twoimi wyzwaniami, a my pomożemy znaleźć rozwiązanie.



    Podziel się
    Facebook
    Twitter
    LinkedIn

    Powiązane artykuły